برخي از عيوب جعبه دنده هاي دستي
بد جا رفتن دنده
بد جا رفتن دنده ممکن است از تنظیم نادرست میله بندی بین دسته دنده و جعبه دنده ناشی شود . در نتیجه تنظیم نبودن این میله بندی برای دنده عوض کردن نیروی زیادی لازم می شود . اگر این میله بندی خم شده باشد ، گیر داشته باشد ، زنگ زده باشد یا بی روغن باشد نیز دنده بد جا می رود . علل دیگر بد جا رفتن دنده عبارتند از خم شدن ماهک روی کشویی ، ساییدگی یا خرابی کشویی ، تاب برداشتن محور اصلی و تنظیم نبودن کلاچ .
گیر کردن دنده
شرایطی که سبب بد جا رفتن دنده می شود ممکن است سبب گیر کردن دنده هم بشود . این شرایط عبارتند از تنظیم نادرست میله بندی تعویض دنده و روان نبودن این میله بندی . از جمله علل دیگر می توان به تنظیم نبودن میله بندی کلاچ و هر وضعیتی که مانع خلاص شدن کلاچ شود اشاره کرد .
هرگاه وسیله ی قفل کننده درست کار نکند و اگر غلاف کشویی آزادانه روی خارهای مغزی کشویی نلغزد نیز ممکن است دنده گیر کند . کم بودن روغن جعبه دنده با استفاده از روغن نامناسب نیز ممکن است سبب گیر کردن دنده شود .
بیرون زدن دنده
تنظیم نادرست میله بندی تعویض دنده ممکن است سبب بیرون زدن دنده شود . چسبیدن یا زیادی سفت بودن گردگیر دسته دنده نیز ممکن است دسته دنده را از هر وضعیتی به خلاص بکشاند . برای وارسی گردگیر ، آن را فشار دهید . اگر بیش از اندازه سفت بود آن را تعویض کنید .
ساییدگی خارهای روی غلاف کشویی یا ساییدگی بیش از حد دندانه های چرخ دنده نیز ممکن است سبب بیرون زدن دنده شود . غالباً خارهای روی غلاف و دندانه های خارجی به طور همزمان ساییده می شوند . وقتی این وضعیت پدید می اید باید هم غلاف و هم چرخدنده را عوض کنید .
گاهی دنده بلافاصله پس از تعمیر یا تعویض کلاچ یا جعبه دنده بیرون می زند . در این حالت باید همراستایی بین موتور و جعبه دنده را وارسی کنید . لرزش پدال کلاچ ممکن است از ناهمراستایی پوسته فلایویل حکایت کند . اگر پوسته فلایول یا میل لنگ همراستا نباشد ، جعبه دنده هم با میل لنگ همراستا نخواهد بود .
برخورد دنده ها در هنگام تعویض
هرگاه کشویی ساییده شده یا خراب باشد سبب برخورد دنده ها در هنگام تعویض دنده خواهد شد . برخورد دنده ها در نتیجه شکستن خار سیمی کشویی یا ساییدگی سطح مخروطی روی دنده برنجی نیز رخ می دهد . در صورتی که کلاچ کاملاً خلاص نشود و اگر چرخدنده به محور اصلی بچسبد نیز برخورد دنده ها رخ می دهد .
تعویض سریع دنده به دنده یک یا دنده عقب ، پیش از آن که چرخدنده ها فرصت توقف پیدا کنند نیز سبب برخورد دنده ها می شود . بعضی از جعبه دنده ها برای دنده یک یا دنده عقب ، کشویی ندارند . در این حالت برای اجتناب از برخورد دنده ها ، راننده باید قبل از رفتن به این دنده ها اندکی درنگ کند تا چرخدنده ها از چرخش باز بایستند . پس از آن می تواند دنده عوض کند بدون اینکه نگران برخورد دنده ها باشد .
اگر بلبرینگ یا بوش ته میل لنگ ساییده یا بی روغن باشد ، ممکن است پس از خلاص شدن کلاچ ، همراه محور ورودی بچرخد . در این صورت هنگام تعویض دنده ، دنده ها برخورد می کنند ، درست مانند وقتی که روغن جعبه دنده مناسب نباشد .
جعبه دنده در حالت درگیر صدا می دهد
صدا دادن جعبه دنده در حالت درگیر ممکن است از هر یک از شرایط ذکر شده در بخش قبل ناشی شود . خرابی صفحه کلاچ یا خرابی لرزه گیر موتور نیز سبب صدا دادن جعبه دنده در حالت درگیر می شود . علل دیگر عبارتند از ساییدگی یا بی روغنی بلبرینگ عقب محور خروجی جعبه دنده ، لق زدن یکی از چرخدنده های محور خروجی و ساییدگی یا آسیب دیدن دندانه های چرخدنده ها ، کشویی یا دنده های کیلومتر .
عیبهایی که در جعبه دنده پدید می آید ، سبب ایجاد چند نوع صدا می شود . جعبه دنده ممکن است به صورت پیوسته یا منقطع زوزه بکشد . زوزه کشیدن جعبه دنده ممکن است از ساییدگی ، پریدگی دندانه ها ، ناصافی یا ترک خوردگی چرخدنده ها ناشی شود . وقتی چرخدنده ها بیشتر ساییده شوند ، جعبه دنده صدای قیژ قیژ می دهد . هرگاه بار بیشتری بر چرخدنده های ساییده شده وارد شود ، این صدا شدید تر می شود .
خرابی بلبرینگ ها غالباً سبب سوت کشیدن می شود که با افزایش ساییدگی به صدای بامب بامب تبدیل می شود . در صورت ساییدگی یا لق بودن قطعات میله بندی تعویض دنده ، یا لق زدن چرخدنده ها روی هزار خارهای محور صدای جیرینگ جیرینگ ایجاد می شود . گاهی صدای ناشی از خرابی فنرهای ضربه گیر صفحه کلاچ یا لرزه گیر موتور وارد جعبه دنده می شود . این صدا معمولاً در دورهای خاصی به گوش می رسد .
در هنگام تلاش برای تشخیص صدای جعبه دنده ، توجه کنید که صدا در کدام دنده شدید تر است . این اطلاع در یافتن قطعات ساییده شده یا معیوب به شما کمک می کند .
جعبه دنده در حالت خلاص صدا می دهد
صدایی که در هنگام خلاص بودن جعبه دنده و درگیر بودن کلاچ شنیده می شود ، ممکن است از ناهمراستایی جعبه دنده با موتور ناشی شود . خرابی هر یک از قطعات چرخان هم ممکن است سبب ایجاد این نوع صدا شود . علل احتمالی ایجاد این نوع صدا عبارتند از خرابی یا بی روغنی بلبرینگ ، ساییدگی چرخدنده ، ساییدگی یا خمیدگی دنده زیر یا خلاصی افقی بیش از اندازه دنده زیر .
جعبه دنده در وضعیت دنده عقب صدا می دهد
این نوع صدا احتمالاً از ساییدگی یا خرابی بوش یا واسطه دنده عقب ، چرخدنده دنده عقب روی محور اصلی ، یا دنده زیر ناشی می شود . خرابی مکانیسم تعویض نیز سبب ایجاد صدا در وضعیت دنده عقب می شود .
جعبه دنده توان انتقال نمی دهد
اگر هنگامی که کلاچ درگیر و جعبه دنده در دنده است توان انتقال نمی یابد ، ممکن است عیب از بکسوواد کردن ( لغزیدن ) کلاچ باشد . علل دیگر عبارت اند از شکستن و صاف شدن دندانه های چرخدنده ها ، شکستن ماهک روی کشویی یا قطعات میله بندی ، بریدن هزار خار و شکستن چرخدنده ها یا محور .
نشت روغن از جعبه دنده
مکانهای مختلف جعبه دنده دستی ، که ممکن است روغن از آنها نشت کند ، اگر روغن جعبه دنده مناسب نباشد ، ممکن است بیش از اندازه کف کند . روغن کف کرده ، پس از آنکه جعبه دنده را کاملاً پر کرد ، به بیرون نشت می کند . برای جلوگیری از کف کردن روغن ، باید جعبه دنده را تا تراز مشخص شده ، از روغن مناسب پر کرد . اگر جعبه دنده بیش از اندازه پر شود ، پیچ تخلیه یا پیچ بازدید آن شل باشد و پوسته جعبه دنده یا گلدانی عقب ترک خورده باشد نیز روغن نشت می کند . برای جلوگیری از کف کردن روغن ، باید جعبه دنده را تا تراز مشخص شده ، از روغن مناسب پر کرد . اگر جعبه دنده بیش از اندازه پر شود ، پیچ تخلیه یا پیچ بازدید آن شل باشد و پوسته جعبه دنده یا گلدانی عقب ترک خورده باشد نیز روغن نشت می کند .
